Rębków - kultura
materialna /i nie tylko/ wsi
Wodociąg
Wodociąg na wsi? Tak i to prawdopodobnie może mieć nawet 400 lub więcej
lat. Co to za wodociąg w czasach tak dawnych? Otóż
na
granicy pól chłopskich i sołtysek czyli naprzeciw remizy
strażackiej jeszcze w latach siedemdziesiątych, tuż przy drodze, była
studnia z której każdy mógł czerpać wodę. Ta
studnia
różnił sie od innych studni we wsi ponieważ:
- była zbudowana na "ziemi niczyjej" a raczej wspólnej,
- woda do niej była doprowadzona za pomocą rur i studnia pełniła rodzaj
zbiornika na wodę doprowadzaną prawdopodobnie ze źródła -
jakich
rur?
Drewnianych rur które zostały wykopane podczas budowy domu
Szczepana Karczmarczyka lecz nikt wtedy nie przywiązywał wagi do tych
dziwnych kawałków drewna z dziurą w środku. Rury te
wykopano w odległości kilkunastu metrów od studni a
dokładnie
między studnią a stojącym dziś domem.
Kilka lat temu z drugiej strony tego domu znów natrafiono na
dziwne, stare pół baliki. Nie było wątpliwości - to były
bardzo
stare rury drewniane. Pół takiej rury można obejrzeć na
zdjęciu
poniżej.
Jak był wykonywany taki wodociąg i jaka był jego trwałość?
Około 2 metrowe baliki były przepoławiane, wydłubywano część środkową
wzdłuż balika i spowrotem sklejano dwie połówki łącząc je
smołą.
Poszczególne odcinki rur były łączone krótkimi,
metalowymi rurkami które były zwane buksami wbijanymi w
końce
tak powstałych drewnianych rur.
W Polsce tego typu rozwiązania były znane w miastach i całkiem sprawnie
zaopatrywano za pomocą takich wodociągów
mieszkańców
wodę. Nawet był specjalny zawód rurmistrza
którego
zadaniem, człowieka nie zawodu, było utrzymywanie w
sprawności
rurociągów. Ile takie rury mogły działać? Nawet kilkaset
lat.
Wiadomo, że na terenie Polski były używane tego typu instalacje od XIV
do XIX wieku!
A czy można ustalić z jakiego źródła była doprowadzana woda?
Sądzę, że tak ponieważ nie dalej jak około 40-50 metrów od
tego
znalezionego starego wodociągu jest dziś działająca studnia w
której woda przelewa sie wierzchem. To z tej studni
doprowadzano
wodę? Nie, ale prawdopodobnie z tego samego cieku podziemnego.
Polecam poczytać na te tematy na stronach :
http://dyplom.pazdziora.com/wod1.php
http://autary.iig.pl/hardziejeu/art_kult_uzytkowanie.htm
http://www.e-bmp.pl/ochrona.php?id=3_2005_ochrona
SJS 2006 ©