Ozdoba czy prząślik? To może być z epoki żelaza
czyli o dobre 2000 lat młodsze niż toporki i siekierki
Ten kamień został znaleziony na polu wsi Niecieplin
– jest to prawdopodobnie kamień od żarna -jak stary? Nie
wiem, może ktoś dopowie?
Pierwszy po lewej – krzemienny grot strzały,
skrobaki, nożyki i siekierki
/Rębków/
Jak widać wszystkie te krzemienne siekierki mają podobny
kształt
To jest wiór krzemienny znaleziony we
Władysławowie[ST}
U góry - trzy różne wyroby ludzi epoki neolitu – Trzy pierwsze zdjęcia u góry to topory a dwa po lewej to siekierka. Kamienne topory to chyba wyrób z miejscowego surowca, krzemienne to „import” z Gór Świętokrzyskich. Co można było robić takim narzędziem jak na dwóch pierwszych fotografiach? Dobić zwierzę, odstraszyć napastnika, wbić klin, wbić kołek ale chyba nic więcej. Ten topór ze zdjęcia środkowego to juz prawie uniwersalne narzędzie – można i wbijać i ciosać i nawet ścinać. Ile trwało wykonanie takiego przedmiotu? Samo wykonanie otworu to chyba trzy do siedmiu dni. Siekierką z krzemienia ścinanie i ciosane szło o wiele łatwiej niż tym kamiennymi. Tą to już i skaleczyć się można było. Ile lat maja te narzędzia? 4000 a może 5000 lat. W grobowcach znalezionych pod Borkami /Rębków Borki dawniej Parcele/ były podobne wykonane z krzemienia. Można je obejrzeć na stronie http://republika.pl/magazynarchotyszczuk/rebkow_parcele.pdf co prawda tylko rysunki ale chyba przez wojnę nic się nie ostało.
Toporek z dwóch pierwszych fotografii pochodzi prawdopodobnie z Woli Władysławowskiej. {SJS}----------
Wiórowa technika wytwarzania narzędzi krzemiennych na ziemiach polski datowana jest od mezolitu ok. 20.000 lat pne. po wczesny okres epoki brązu. ok 1800 pne. Kulminacja wytwarzania narzędzi krzemiennych miała miejsce w neolicie, kiedy to społeczności kultury pucharów lejkowatych oraz kultury amfor kulistych prowadziły w rejonie Gór Świętokrzyskich wydobycie krzemienia metodami górniczymi w celach jego dystrybucji na zasadach handlu wymiennego z innymi społecznościami plemiennymi tego okresu. Wychodnie krzemienia czekoladowego występują na niewielkim terenie w rejonie wschodniołysogórskim skąd były dystrybuowane na znaczne odległości dochodzące w promieniu do ok. 400 km.
Przedstawiony wiór prawdopodobnie należy łączyć z osadnictwem neolitycznym, kultury pucharów lejkowatych, bądź kultury amfor kulistych. (podobnie jak przedstawione toporki oraz siekierkę krzemienną), wióry krzemienne wykorzystywane były w roli noży, skrobaczy, wkładek do sierpów oraz innych tnących narzędzi.
[ST]-----
Ten garnek jest często powoływany w publikacjach ze
względu na symbol Słońca jaki został na nim umieszczony przez
garncarza. Ciekawostka jest to że ten symbol został umieszczony
wewnątrz garnka!
Co prawda wygląda że jest tak duży jak ten obok ale to
dlatego że go powiększyłem. Wzory na tych garnkach były wyciskane
nie sznurem jak wskazywała nazwa "kultura ceramiki sznurowej" ale rodzajem stempla podobnego do grzebienia /?/
Ładne te misy? I dziś mogłyby stać na stole a to tylko 4300 lat temu. Garnki mają ciekawe uszy, czasami trzy, czasami cztery lub więcej. Chyba służyły do zawieszania podczas transportu bo przecież ich płaskie dna umożliwiały stabilne postawienie. Może też na co dzień przechowywano w nich żywność i wieszano aby zabezpieczać przed gryzoniami? Wszystkie naczynie pochodzą z tego samego miejsca czyli z grobowców pod Borkami. Prawdopodobnie wszystkie zaginęły podczas wojny.
Na garnkach zdobienia geometryczne i co ciekawe też jest swastyka – symbol Słońca.
Nożyczki z grobowca w Garwolinie a poniżej te
współczesne
Podobne?
Groty włóczni, nóż a poniżej
krzesiwko, po lewej zniszczone nożyczki
Widoczny symbol swastyki, ozdoby geometryczne
To juz dużo młodsze wykopaliska bo chyba nie mają więcej niż 2000 lat. Garwolin. Są w śród nich także naczynia gliniane i tu ciekawostka – są czarki do picia. Garnki maja zupełnie inny kształt niż te z Rębkowa ale różnica miedzy nimi wynosi około 2000 lat. W grobowcach już jest dużo przedmiotów z żelaza, trochę z brązu, niektóre mają ślady złoceń. Są ostrza dzid, noże, umba tarcz ale nie ma mieczy. Odzienia zapinano misternymi spinkami, ba nawet znano zamki /chyba do skrzyń/ i zamykano je kluczami. Sprzączki do pasów prawie nie różnią się od tych które są dziś używane tylko brzytwy trudno rozpoznać bo wyglądają jak półksiężyc. Za to nożyczki są prawie dokładnie takie same jak te co dziś są do strzyżenia owiec używane.
Rysunki pochodzą z - „Cmentarzysko kultury przeworskiej w Garwolinie” Andrzej Niewęgłowski Warszawa IHKM PAN 1991
Jaki to może być okres? Dość prymitywna pieczęć – widok z przodu i z boku . Sądząc po znaku krzyża może kościelna?
A to całkiem nie na temat, ale też ładne
zdjęcie rury drewnianej – wykopana podczas budowy budynku Szczepana Karczmarczyka, w odległości około 30 metrów od niej już wcześniej znajdowano podobne fragmenty lecz nie zostały zachowane, miejsce to charakteryzuje się wypływem kilku źródeł, legenda głosi że w wiekach średnich tam było wójtostwo. Odległość do szubienicy – około 150 metrów,
Przypisy:
[SJS] – tekst Stefan Siudalski
[ST] -tekst Sebastian Tyszczuk
Literatura:
-
„Cmentarzysko kultury przeworskiej w Garwolinie” Andrzej Niewęgłowski Warszawa IHKM PAN 1991
-
Nosek. S, Kultura amfor kulistych na Lubelszczyźnie, „Annales UMCS”, t. 5, s. 55-158,
-
1955 Nosek S, Kultura Amfor Kulistych w Polsce, Wrocław 1967