Straż pożarna Rębków

Rębków Straż pożarna aktualizacja 09.01.2009

Zdjęcia i filmy z uroczystości 90-cio lecia strazy można obejrzeć w albumie Rębków 90-cio lecie straży /link do strony/

Straż w Rębkowie - dziewięćdziesiąta rocznica powstania straży 1918-2008

Historia straży rębkowskiej jest ściśle związana z losami Polski lecz jest oczywiste, że straże pożarne, straże ogniowe, związki floriańskie powstawały wszędzie tam gdzie istniało zagrożenie pożarem i władze wspomagały takie inicjatywy a przynajmniej nie przeszkadzały im. Przyjmuje się że straż pożarna w Rębkowie powstała z inicjatywy członków Koła Młodzieży Wiejskiej "Świt" w listopadzie 1918 roku. Prawdopodobnie bezpośrednią przyczyną powołania straży był pożar jaki miał miejsce na Podsadowcu w którym spłonęło 10 domów i zginęły dzieci Stanisława Cichomskiego.

Inicjatorem powołania straży był nauczyciel Stefan Dziubak – na zdjęciu obok.
Pierwsze zebranie organizacyjne straży odbyło się w domu Wojciecha Zielińskiego a uczestniczył w nim także naczelnik straży w Garwolinie Jan Sztromajer i przedstawiciel towarzystwa ubezpieczeniowego. Przyjęto nazwę "Ochotnicza Straż Ogniowa" i na prezesa wybrano Stanisława Karczmarczyka.
Pierwszym naczelnikiem straży został Kazimierz Lodowski a po jego śmierci tę funkcje objął Józef Szubartowski, dzierżawca młyna w Rębkowie. Straż rębkowska weszła w skład Oddziału Związku Floriańskiego.
    Po wojnie polsko - bolszewickiej czyli po 1920 roku, strażacy dla zdobycia funduszy na zakup sprzętu organizują loterie fantowe i zakładają teatr z którego dochody przeznaczane są na wspieranie straży. Dochody z wystawiania przedstawień teatralnych wystarczyły nawet na pokrycie remizy blaszanym dachem. Strażacką sikawkę dostają w podarunku od Stefana Hordliczki a sami kupują beczki /po śledziach zresztą/, węże tłoczne no i 13 hełmów.
    W 1923 roku naczelnikiem Straży Zostaje Józef Witak /nauczyciel/ a prezesem Filip Kozłowski. Rok później prezesem straży zostaje Stefan Hordliczko i przy jego wsparciu rozpoczęto budowę remizy strażackiej. Prezesem straży w Rębkowie Hordliczko jest do 1937 roku. W dniu 4 mają 1925 roku remiza została oficjalnie przekazana dla Straży Ogniowej.
    Pod koniec 1925 roku, na wniosek naczelnika straży, Józefa Witaka, zostaje zorganizowana Spółdzielnia Mleczarska w Rębkowie. W skład zarządu spółdzielni wchodzili: Filip Kozłowski, Antoni Mianowski, Antoni Siudalski, Wojciech Zieliński, Ignacy Witak i Józef Gałązka. Na potrzeby spółdzielni dobudowano do remizy przybudówkę murowaną – jest widoczna na fotografii przedstawiającej ćwiczenia straży.
    Po rezygnacji Józefa Witaka z funkcji naczelnika na jego miejsce zostaje wybrany Stanisław Ostolski. Około 1930 roku, dach remizy został pokryty blachą za pieniądze uzyskane z przedstawień teatralnych. Remiza ta rozebrana została około 1956 roku gdy powstała nowa, murowana.
    Do jesieni 1939 roku funkcje prezesów straży pełnili:
Stanisław Karczmarczyk – 4 lata,
Filip Kozłowski - 1 rok,
Stefan Hordliczko – 12 lat,
Józef Gałązka – 1 rok,
Jan Karczmarczyk 2 lata,
    Naczelnikami straży w tym samym okresie byli:
Kazimierz Lodowski – 1 rok,
Józef Szubartowski – 2 lata,
Józef Witak – 4 lata,
Stanisław Ostolski – 1 rok,
Władysław Lodowski – 3 lata,
Adolf Lodowski – 2 lata,
Stefan Siudalski – 4 lata,
Jan Siudalski – 1 rok,
Bronisław Ostolski – 1 rok

Na zdjęciu – strażacy z Rębkowa 4 maj 1925 rok

To chyba jakaś uroczystość strażacka ponieważ są tu także strażacy z poza Rębkowa.

po lewej z trąbką to Ostolski Stanisław, u dołu Witak ?, Stefan Siudalski, Gałązka Stanisław, , nn, Witak Józef, , nn, Witak Kazimierz, klęczący - czwarty od lewej Karczmarczyk Franek, nad Witkiem Józefem Ostolski Bronek, od prawej z trąbką Wójciak Jan, drugi od lewej u góry Makulec Stanisław, stoją w środku Siudalski Jan, Siudalski Józef, nn, Witak Szymon, Bronek Witak
Jeśli ktoś zna pozostałe nazwiska osób na zdjęciu proszę o kontakt siudalski@wp.pl

Strażacy w Rębkowie przed szkołą- siedzą Ostolski Stanisław, Stefan Dziubak, u góry Makulec Stanisław, Stefan Siudalski, Aleksander Lodowski, Leonard Mianowski, Witak Kazimierz, Witak Jan, Wójciak Jan, Bolek Mianowski, Kazimierz Siudalski,
Straż pożarna Rębków

W 1934 roku wybudowano z własnych funduszy wóz strażacki - na zdjęciu powyżej. Oczywiście w tamtych czasach i jeszcze wiele lat po wojnie
strażacy do pożaru jeździli końmi./film/ .
Przed wrześniem 1939 roku straż zrzeszała 53 strażaków i miała 78 członków wspierających.
W kampanii wrześniowej śmierć ponieśli: Józef Karczmarczyk, Piotr Głaszczka i Stanisław Dziak.
Od wiosny 1940 roku straż wznawia działalność a jej naczelnikiem do 1943 roku / do aresztowania/ jest Stefan Siudalski. Dzięki możliwości wjeżdżania do Gett udaje się organizować kryjówki dla Żydów na zewnątrz terenów wydzielonych /Getto w Żelechowie/.
----------------------------
Po wojnie trzy lata poczynając od 1951 roku budowana jest murowana remiza strażacka, dziś znacznie rozbudowana i wyposażona tak, że organizowane są w tych budynkach wesela. Pod koniec lat pięćdziesiątych zebrano fundusze na zakup z demobilu samochodu Dodge przerobionego na wóz strażacki. "Doczka" bo tak nazywano ten samochód służył w straży rębkowskiej kilkanaście lat.
Po Stefanie Siudalskim funkcję przejął Stanisław Talar i pełnił ja do 1945 roku. Trudno jest ustalić kolejność pełnienia i czas pełnienia funkcji w straży rębkowskiej w pierwszych latach po wojnie ponieważ część dokumentów uległa zniszczeniu. . Można przyjąć, że prezesami straży byli:
Antoni Głowienko, Bolesław Karczmarczyk, Bronisław Ostolski, Ryszard Nowak
a naczelnikami straży byli:
Stanisław Talar, Aleksander Lodowski, Ryszard Nowak, Szczepan Rękawek, Zygmunt Niedźwiecki.
W latach osiemdziesiątych XX wieku funkcje prezesa straży pełnił Ryszard Nowak, naczelnikiem był Adolf Trzpil a pozostałe funkcje pełnili Rogulski Stanisław, Ostolski Marian i Wiesław, Wójciak Stanisław, Sabała Kazimierz i Zbigniew, Karczmarczyk Maciej i Ryszard, Głowienko
Krzysztof, Fidala Józef.
W latach dziewięćdziesiatych XX wieku we władzach straży zasiadali: Rękawek Szczepan, Fidala Józef, Ryszard, Jan i Henryk Nowakowie, Rogulski Stanisław, Krupa Waldemar, Szymborski Marek, Ostolski Marian, Lodowski Marek i Bartosz, Piotrowski Stanisław, Grędzik Jacek i Mariusz,
Trzpil Adolf, Mitek Piotr, Witak Tomasz, Sabała Cezary,

Zasłużeni dla straży:
Stanisław , Maciej , Ryszard , Jan, Mieczysław Karczmarczykowie, Józef Fidala, Stefan Hordliczka, Jan, Stefan i Tadeusz Siudalscy, Jacek Grędzik, Waldemar Krupa, Kazimierz Witak, Kazimierz, Piotr Mitek, Aleksander i Marek Lodowscy, Adam, Bronisław, Franiszek, Marian, Wiesław i Stanisław Ostolscy, Krzysztof Głowienko, Ryszard, Henryk i Jan Nowakowie, Leonard Mianowski, Stanisław i Krzysztof Piotrowscy, Szczepan Rękawek,
Stanisław Rogulski, Kazimierz Sabała, Zygmunt Niedźwiecki, Marek Szymborski, Stanisław Wójciak, Zenon Witak, Adolf Trzpil i wielu, wielu innych.

Wyposażenie, mundury – jak to na początku było

Ćwiczenia rębkowskiej straży przy remizie – około 1932-3 roku. Widoczne wyposażenie straży:
– sikawka ręczna – podczas gaszenia czterech strażaków miało co robić,
– drabina rozstawna /Szczerbakowskiego/,
– tłumnice do gaszenia strzech a mało już dzisiaj kto wie, że podczas pożaru wiatr potrafił przenieść płonącą słomę nawet na 100-200m i rzucić na dach innego budynku,
– bosaki do odciągania materiałów palnych od ognia,
– beczka /beczkowóz/ którą dowożono wodę do miejsca pożaru,
– osobiste wyposażenie strażaków – mundury, hełmy /kaski/, pasy z toporkami i karabińczykami,
To wyposażenie, typowe dla tamtych czasów, tak naprawdę to umożliwiało nie tyle gaszenie pożaru ale ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i na koniec dogaszanie pogorzeliska co przy powszechnie występujących strzechach miało szczególne znaczenie.
Wóz strażacki z pompą - Wola Rębkowska 1922 rok

Wyposażenie

Największe pożary jakie nawiedziły Rębków:

• 1918 - Podsadowiec - spłonęło 10 zabudowań, zginęły dzieci Stanisława Cichomskiego,
• 1919 - zabudowania Antoniego Talara oraz cztery gospodarstwa i budynek szkoły,
• 1924 - karczma - dziś stoi tam dom i sklep Wielgoszów,
• 1927 spłonęły stodoły w folwarku Rębków,
• 1928 spalił się dom Piotra Sztylki,
• 1933 - domy Zięciny i Rychlików, Historia Rębkowa, historia straży pożarnej w Rębkowie maj 2008 SJS © 30
• 1936 zabudowania gospodarcze Stanisława Siejki,
• 1937 - poszło z dymem pół wsi - "co tam stodoła ale moje młodzioki" -czyli młode gołębie - powiedział wtedy Antoni Siudalski - to stwierdzenie dziś brzmi jak żart, ale po tym pożarze właśnie stodoła i obora u Antoniego Siudalskiego została wybudowana tak, że cała jedna ściana od strony sąsiadów była murowana aby stanowić w razie pożaru mur przeciwogniowy,
• 1942 pożar na Podsadowcu od zabudowań Jana Piotrowskiego do Jana Mianowskiego,
• 1943 dom Jana Witaka,
• 1949 spaliły się dwa domy i zabudowania gospodarcze u Bolesława Karczmarczyka, dom i zabudowania gospodarcze Jana Talara i Filipa Kozłowskiego, dom Jana Barankiewicza, budynki gospodarcze Stanisława Talara i Bolesława Mianowskiego,
• 1958 dom Józefa Trzpila /perzyny/,
• 1960 dom i zabudowania Jana Rychlika,
• 1963 dom Stefańskich,
• 1964 zabudowania gospodarcze Szczepana Głaszczki,
• 1967 zabudowania gospodarcze Franciszka Karczmarczyka na Podsadowcu,
• 1970 stodoła Antoniego Głaszczki, zabudowania gospodarcze Mariana Ornata, Adolfa Lodowskiego i Bonisławskich
Podczas pożaru Garwolina, który wybuchł po niemieckim bombardowaniu, we wrześniu 1939 roku część strażaków z Rębkowa próbowała ograniczyć rozmiar pożaru. Co ciekawe wykorzystano do tego porzuconą motopompę straży garwolińskiej.
Warto wspomnieć o tym, że z rębkowskiej straży dwóch jej działaczy Stefan Siudalski i Tadeusz Witak zostali zawodowymi strażakami i obaj uzyskali stopień pułkownika pożarnictwa.
Opracowano na podstawie:
• artykułu sygnowanego J.Grudzień,
• dokumentów straży,
• zdjęć wykonywanych przez Stefana Siudalskiego,
• wspomnień rodzinnych,
• przekazów Danki Nowak / z domu Siudalska/,
Od autora
Jeśli kogoś pominąłem w opracowaniu lub informacje tu podane są w którymś miejscu zniekształcone proszę o kontakt a przy kolejnej edycji wprowadzę zmiany.
Jest rzeczą oczywistą, że w tak skrótowym opracowaniu nie można było umieścić wszystkich nawet tylko najważniejszych informacji – zostanę one umieszczone w książce o Rębkowie
Zdjęcie strażaków z Rębkowa ukazało się 1994 roku w Rzeczpospolitej.

Zdjęcia z dawnych lat, jest ich dużo więcej ale umieszczę jak czas i pojemność serwera pozwoli

Poświęcenie sprzętu – trzy zdjęcia	Stefan Siudalski, Krupa, Ostolski,
Strażacy z Rębkowa	Straż w 1926 roku – zdjęcie w Miętnym, prawdopodobnie uczestnicy kursu	Strażacy z Rębkowa - około 1928 roku, z tyłu po prawej – najstarszy dom w Rębkowie, piec tam służył do spania, pierwszy z lewej Stefan Siudalski , kto rozpozna pozostałych?	Stara remiza – to ta co pomagał budować Hordliczko a koło teatralne z występów pokryło ja blachą Ostalski Stanisław, Jan Siudalski, Witak Kazimierz,

90lecie

powrót do strony głównej